خستگی؟! شاید وقتی دیگر …

خستگی؟! شاید وقتی دیگر …

وقتی از یادگیریِ بهترحرف می زنیم، سعی می کنیم تا بر عادات طولانی مدت تمرکز کنیم. طی ماه‌ها و سال‌ها عادت‌هایی خوب در درون خود ایجاد کنیم که در ادامه ی راه به ما کمک کنند، حتی اگر در این راه دچار لغزش شویم، بازگرداندن عادت‌های قدیمی ساده‌تر از ایجاد عادت‌های جدید است. با این حال، همیشه فرصت این کار نیست. گاهی شما یک آزمون بزرگ دارید که باید مطالب زیادی را به سرعت یاد بگیرید.

مشکل اصلی در روش های روتین یادگیری همین است! اینکه شما همیشه مطالب دشوار را بخواهید بیاموزید، شمارا کمک نمی کند! بلکه باعث خستگی و نومیدی شما نیز می گردد. 

 

یادتان باشد! اگر در انجام کاری خسته شدید و یا حس می کنید در انجام آن تنبل شده اید، بدانید راه درستی را برای پیمودن اتخاذ نکرده اید. حتما جایی از کار شما می لنگد! همه ی ما ناخودآگاه این شرایط را تجربه کرده ایم: “خودت را مجبور کن که تمام وقت در کتابخانه باشی، تمام فعالیت‌های اجتماعی و تفریح را حذف کن، خودت را برای وقت تلف کردن یا پرت شدن حواست سرزنش کن. بخوان ! بخوان و بخوان تا قبول شوی …” 

شاید هر بار که از این روش استفاده کردیم، در چند مورد، نتیجه ی مطلوب نیز بدست آوردیم، اما واقعا از آنچه خواندیم چه چیزی در ذهنمان به جای گذاشتیم !؟

 

خیلی‌ها از این الگو به دلیل اینکه موجب بهبود و تقویت روند مطالعه می‌شود استفاده می‌کنند. وقتی حواس‌تات پرت می‌شود، خودتان را وادار می‌کنید تا سخت‌تر درس بخوانید و زمان بیشتری برای مطالعه بگذارید. این کار شما را بیشتر خسته می‌کند و حواس‌تان راحت‌تر پرت می‌شود و به دلیل عذاب وجدان ناشی از آن، مدت بیشتری خودتان را برای درس خواندن منزوی می‌کنید. این کار معمولا تا جایی ادامه پیدا می‌کند که یا با کارآیی با سطحی بسیار پایین عمل می‌کنید یا خسته می‌شوید و دست از مطالعه برمی‌دارید. آنچه فهمش برای این افراد سخت است، این است که آنها می‌توانند با صرف زمانی کمتر، بیشتر یاد بگیرند.

حالا که علت را یافتیم، چگونه مطالعه کنیم و درس بخوانیم تا خسته نشویم؟ با چه راهکاری تبلی را در مطالعات درسی خود کاهش دهیم؟

برای اینکار چندین روش کلی وجود دارد، سعی می کنیم، انچه که با شرایط افرادی چون شما، سازگاری بیشتری داردو شما را به اهداف انتخابیاتان نزدیک تر می کند را بیان کنیم. کلید این روش بسیار ساده است: تعیین دقیق ساعت‌های مطالعه، اما با کیفیتی بالاتر.

این روش ها عبارتند از :

  • تنظیم ساعت‌های واقعی مطالعه که زمانی برای استراحت باقی می‌گذارد.

  • تبدیل تکالیف یادگیری منفعلانه به فعال.

  • ایجاد یک محیط راحت و بدون مزاحمت.

 

 

تنظیم ساعت‌های واقعی مطالعه که زمانی برای استراحت باقی می‌گذارد.

اولین اشتباه، این است که فکر  می کنید می‌توانید بی‌وقفه درس بخوانید. این وسوسه‌ای خطرناک است و هر چه هدف نزدیک‌تر باشد، راحت‌تر در این دام می‌افتید.

قرار نیست میزان بهینه‌ی ساعات مطالعه کوتاه یا تفریحی باشد. اگر می‌خواهید سخت درس بخوانید، باید سخت کار کنید، اما به چشم دویدن در یک مسابقه‌ی دو به آن نگاه کنید، سرعت بالایی هست که می‌توانید با آن به دویدن ادامه بدهید و سرعت دیگری هم هست که بسیار بالاست و نفس کم می‌آورید. این دو نوع سرعت را از هم تفکیک کنید.

ساده‌ترین راه برای جدا کردن این دو کار،‌ تنظیم ساعت‌های معینی است که به شما اجازه می‌دهد زمان کافی برای استراحت داشته باشید. مثلا من می‌توانم ۵ روز در هفته از ساعت ۸ صبح تا ۶ بعدازظهر به علاوه‌ی یک نصف روز اضافه (البته با زمان‌های استراحت) کار کنم و برای چند هفته به این روال پایبند باشم.

توجه کنید چنین برنامه‌ای به معنای آزاد بودن تمام عصرها و روز جمعه (به علاوه‌ی یک نصف روز دیگر) است که در این زمان آزاد می‌توانید بیرون بروید، با دوستان‌ خود ملاقات کنید، ورزش کنید یا هر تفریح دیگری انجام دهید.

اگر در حال حاضر سخت درس می‌خوانید، احساس خستگی می‌کنید و در تلاش برای تغییر استراتژی هستید، حتی میزان حجم کار شما باید کمتر از این باشد. شاید برای چند روز ابتدایی یا هفته‌ی اول، عمل کردن به نیمی از برنامه کافی باشد تا برای عملی ساختن کامل آن آمادگی پیدا کنید. اگر در حین دویدن از نفس بیفتید، باید برای مدتی سرعت‌تان را کم کنید تا بتوانید به سرعت پایدار برسید.

 

 

تغییر تکالیف درسی منفعلانه به فعالانه

براستی چرا تنظیم ساعات واقعی مهم است. اگر در یک مسابقه‌ی دو باشید و احساس کنید بیش از حد تند می‌دوید، باید سرعت‌تان را کم کنید، اما اگر در یک مسابقه‌ی ذهنی باشید و احساس کنید بیش از حد به خود فشار می‌آورید، بدن‌ با از بین بردن تمرکز این فشار را جبران می‌کند.

زمانی که تمرکزتان مختل شود، سرعت یادگیری به شکل قابل توجهی کاهش می‌یابد، اما شما همچنان تلاش زیادی می‌کنید، یعنی شاید به اندازه‌ی همان فردی که برنامه‌ی معینی برای مطالعه چیده تلاش کنید، اما کمتر یاد بگیرید.

گام بعدی مبارزه با این مشکل، از طریق تبدیل تکالیف منفعلانه به فعالانه است. این کار حتی بیشتر شما را خسته می‌کند، پس اگر در حال تغییر از یک برنامه‌ی خسته‌کننده به یک برنامه‌ی ثابت هستید، باید ساعت‌های محدودی برای چند روز اول در نظر بگیرید. با این حال، مزیت تکالیف فعالانه این است که شما را به سوی بهره‌وری بیشتر در مسیر یادگیری هدایت می‌کنند.

جدیت یک طیف است؛ بنابراین دو شکل مطالعه که برچسب منفعل یا فعال بخورند، وجود ندارد، بلکه بعضی از تکالیف نسبت به بقیه نیاز به تمرکز و بهره‌وری بالاتری دارند.

خودآزمونی یک تکلیف فعال و بازخوانی یادداشت‌ها یک تکلیف منفعل است. یک قانون کلی این است که اگر هیچ نکته‌ای در روال مطالعه‌ی شما وجود ندارد که بتوانید بفهمید در جایی اشتباه می‌کنید، این کار فعال نیست.

 

 ایجاد یک محیط راحت و بدون مزاحمت

 اگر جایی کار می‌کنید که مزاحمت‌هایی وجود دارد، حواس‌تان پرت خواهد شد. موبایل خود را روی حالت بی‌صدا قرار دهید یا حتی در زمان مطالعه در کنار خودتان نگذارید. جایی بروید که دوستان‌تان حضور نداشته باشند.

درست است که نمی‌خواهید حواس‌تان پرت شود، اما نگران استراحت و ایجاد وقفه نباشید. شکل ایده‌آل ایجاد محیطی است که در آن وقفه‌ها خسته‌کننده باشند (اما همچنان باعث آسایش شوند)؛ بنابراین وسوسه نمی‌شوید مطالعه‌ی خود را رها کنید. اگر از قبل فعالیت‌هایی مناسب برای این وقفه‌ها انتخاب کنید، به شما کمک می‌کند تا کل روز تمرکز خود را حفظ کنید.

سعی کنید روشی را بیابید تا بواسطه آن آرامش فکری و نظم ذهنی بیابید. به عنوان مثال پیاده روی کنید. این وقفه‌ها خوب هستند، چون به شما اجازه می‌دهند تا به ذهن‌تان تنفس کوتاهی بدهید و به اندازه‌ی کافی هم کسل‌کننده هستند که بازگشت به کار اصلی‌ را دشوار نسازند. چرخ زدن در اینترنت، صحبت با دوستان یا بازی‌های موبایلی فعالیت‌های خوبی برای زمان استراحت نیستند.

تعداد وقفه‌های شما بستگی زیادی به نوع فعالیتی دارد که انجام می‌دهم. اگر مطلب مهمی را مطالعه می فرمایید، حتما وفقه های خود را کتر کنید تا گسستگی در یادگیری مطالب آن صورت نپذیرید.

 

اشتراک گذاری پست

1 دیدگاه

  • khalij28 پاسخ

    بسیار مقاله خوب و جالبی است. ممنون ازتون

    شهریور ۱۳, ۱۳۹۶ در ۱۲:۳۴ ب.ظ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *